Een tot nog toe onbekende familietak kon in 2021 worden toegevoegd aan de geschiedenis en genealogie van de Familie Boekelo. Het gaat hierbij om de nakomelingen van Freerk Boekelo en Auguste Hockman uit Krefeld (D).

Dirk Wilke uit Dorsten (D) — kleinzoon van Lina Bukelo — wees me in 2020 op het bestaan van het Arolsen-archief, voorheen het International Tracing Service (ITS). Dit archief bevat de namen van miljoenen vervolgde dwangarbeiders en slachtoffers van de genocide  tijdens het nazi-regime. Bij raadpleging van het Arolsen-archief naar de naam “Boekelo” kwamen verwanten naar voren die mij en Dirk Wilke tot dan toe niet bekend waren. Het ging om een familie Boekelo uit Krefeld (D). Met name een scan ter bevestiging van de Nederlandse nationaliteit van Friedrich Joseph Boekelo maakte mij daarop attent. Wie was deze Friedrich en leven er tegenwoordig nog kinderen of kleinkinderen in Krefeld?

Nadat de benodigde informatie van internet was verzameld, had ik in januari 2021 telefonisch contact met Hans Boekelo uit Krefeld. Zijn naam staat ook in het Arolsen-archief en hij bleek de zoon te zijn van de genoemde Friedrich Joseph "Fritz" Boekelo uit Krefeld. Hans Boekelo vertelde me dat zijn vader Friedrich Josef Boekelo tijdens de Tweede Wereldoorlog door de SS gevangen was genomen omdat hij weigerde als Nederlands staatsburger in het Duitse leger te dienen. Dit werd in september 1946 bevestigd via het Zweedse consulaat in Berlijn, waardoor hij recht had op een beschermpas. Inwoners van Duitsland met een buitenlandse nationaliteit of personen die zich actief tegen het Hitler-regime hadden uitgesproken, waren van vervolging gevrijwaard en hadden bijvoorbeeld recht op veel meer maaltijdpassen dan andere Duitsers.

Hans Boekelo vertelde ook dat zijn grootvader Freerk Boekelo heette. Freerk was een buitenechtelijk kind en kwam uit Nederland. Volgens mondelinge overlevering in de familie zou Freerks vader een “rijke joodse man” zijn geweest die het kind echter niet als  het zijne erkend heeft. Hans Boekelo had geen verdere informatie. Maar wie zou deze Freerk Boekelo geweest zijn?

Ik raadpleegde mijn eigen familiearchief en stuitte al snel op de naam van een man met deze naam, waarvan ik tot dan toe (1990–1995) geen verdere informatie kon vinden. Mijn vermoeden bleek juist toen Hans Boekelo me per e-mail meedeelde dat zijn grootvader getrouwd was met Auguste Hockmann. Haar man heette Freerk Boekelo en was een buitenechtelijk kind van Aafke Boekelo (familieboek nr. 93). Bij haar huwelijk met de weduwnaar Siert Rozeboom in 1879 werd Freerk (geboren 1878) door hem erkend als zijn kind. De eerdere aanname dat Freerk een biologisch zoon van Siert Rozeboom was, bleek dus onjuist. Freerk werd wel door zijn stiefvader erkend, maar niet gewettigd. Het bevolkingsregister van Uithuizen vermeldt in 1879 inderdaad dat Freerk een “adoptiefzoon” van Siert Rozeboom was. Dit maakt duidelijk waarom hij als Freerk Boekelo en niet als Freerk Rozeboom verder leefde.

Freerk verliet op twintigjarige leeftijd het ouderlijk huis in Uithuizermeeden en vertrok op 10 januari 1899 naar Assen (kerkboeken: 24 januari). Daar werkte hij korte tijd als bakkershulp. Op 24 augustus 1899 keerde hij terug bij zijn ouders, die intussen naar Uithuizen verhuisd waren. Op 16 oktober 1899 verliet hij opnieuw Uithuizen en ging naar Winschoten. Daarna wordt het moeilijk te volgen waar Freerk naartoe is gegaan.

Zijn naam dook pas na meer dan zeven jaar weer op, toen hij op 17 september 1907 Auguste Hockmann in Kettwig in het Ruhrgebied huwde. Beiden worden daarbij geregistreerd als behorende tot het Rooms-Katholieke geloof. Op 8 november 1918 (registratie 29 november) keert Freerk uit Duitsland terug naar Assen en neemt zijn gezin mee. Het bevolkingsregister van Assen meldt dat hij van beroep machinebouwer is en zich met zijn gezin vestigt op Brink 20. Merkwaardig is dat hij daar opnieuw als lid van de Nederlands-Hervormde Kerk is geregistreerd, terwijl zijn vrouw en kinderen als Rooms-Katholiek zijn geregistreerd.

Het bevolkingsregister noemt als geboortedatum van “Augusta Hockman” 24 januari 1881 en als geboorteplaats Uherdenn (= Uerdingen?). Een stiefzoon van Freerk uit het eerste huwelijk van zijn vrouw was Johannes Bleker, geboren in Rathen ( Ratingen?) op 6 juli 1905. Dochter Klara werd geboren op 6 september 1910 in Düsseldorf, gevolgd door dochter Maria, eveneens in Düsseldorf geboren op 3 maart 1912.

Freerk wordt in Assen niet veel later in het bevolkingsregister  geregistreerd als verlofhouder voor het verkopen van sterke dranken. Op 22 november 1918 verschijnt hierover in de Provinciale Drentsche en Asser Courant de volgende aankondiging: