Op 2 mei 2025 namen honderdzestig Canadese en enkele Engelse nabestaanden van geallieerde bevrijders deel aan de herdenkingstocht In Our Fathers' Footsteps dat jaar in het teken van 80 Jaar Bevrijding. Zij namen deel aan herdenking in de Dorpskerk van Vorden en aansluitend aan de kranslegging bij de geallieerde graven. Onderstaand een impressie van het verloop van de bevrijding van Vorden, zoals uitgesproken tijdens de herdenking in de Dorpskerk.

Na vijf jaar bezetting door de Nazi-Duitsland is Vorden op 1 april 1945 bevrijd door Canadese troepen. De bevrijding van Vorden verliep soepel, vrijwel zonder slag of stoot, maar vanuit militair oogpunt is daar nog wel een en ander over te zeggen.

Het was eerste paasdag 1 april 1945, toen rond drie uur in de middag een eerste pantserwagen vanuit het oostelijk gelegen Kranenburg het dorp Vorden naderde. Enkele Vordenaren wilden hun bevrijders al vanuit het dorp tegemoet lopen om hen te verwelkomen. Ze kregen echter een teken van de geallieerden om afstand te bewaren. Er waren nog Duitsers in de buurt, die even later beschoten werden en vluchtten. Toen ook vanuit het dorp een Duitse auto met soldaten kwam aangereden, vluchtten de uitgelopen Vordenaren weer hun huizen in. De Canadezen hadden de Duitsers opgemerkt en na één granaatschot sloegen ook zij op de vlucht. Van werkelijk Duits verzet tegen de geallieerden was geen sprake. Hun tactiek was er wel op gericht om de geallieerde opmars te vertragen.

Op het moment dat de geallieerden het dorp bereikten bliezen de Duitsers aan de zuidkant van het dorp een cruciale brugverbinding op en op de noordkant van het dorp op de Almenseweg een spoorwegovergang. Gealarmeerd door beide ontploffingen trokken de Canadezen zich uit veiligheidsoverwegingen terug, om een half uur later weer terug te komen met versterkingen. Zij trokken Vorden in en zuiverden het dorp van vijandelijke troepen. Die dag staat nu officieel te boek als de dag waarop Vorden werd bevrijd, hoewel daar wel enige discussie over heeft bestaan. De geallieerden stuitten op weg naar de volgende dorpen en de stad Zutphen namelijk op hevig Duits verzet. Dat verzet was zo heftig dat de bevrijders zich ‘s avonds om negen uur weer terugtrokken in oostelijke richting, naar Kranenburg. Even kwam Vorden in niemandsland te liggen, om de volgende dag toch weer opgelucht adem te kunnen halen. Op 2 april werd duidelijk dat Vorden toch echt bevrijd was, de Duitsers hadden geen tegenaanval ingezet.

Een van de in Vorden aanwezige Sherman tanks droeg de naam ‘Bomb’. Dit is de enige Sherman tank die van begin tot einde heeft meegevochten en ongeschonden de hele strijd is doorgekomen. Today Bomb is preserved at the William Street Armoury in Sherbrooke, Quebec. De bevrijders van Vorden waren Canadezen van de 2e Canadese infantry division van het 2e Canadese legerkorps onder leiding van Albert Bruce Matthews.
Vanwege de heftige tegenstand in Warnsveld en Zutphen bleven duizenden Canadezen van de 1e,2e en 4e divisie - vervolgens een aantal dagen in het buitengebied van Vorden, waar behalve manschappen ook een veldhospitaal werd ingericht.
Na een paar dagen gestopt te zijn, trokken zij verder richting Zutphen. Hier werd zwaar strijd geleverd met Duitse troepen die hoofdzakelijk bestonden uit zeer jonge soldaten en Nederlandse SS’ers. Deze jonge soldaten waren bloedfanatiek en wisten van geen wijken, waardoor er veel slachtoffers aan beide zijden vielen.

In Vorden zijn aan geallieerde zijde tijdens de bevrijding geen gewonden of doden gevallen door oorlogshandelingen. Toch zijn er tijdens de oorlog twintig geallieerde slachtoffers te betreuren geweest. In 1942 en 1943 werden drie vliegtuigen neergehaald door de Duitsers, waarbij op één na, alle bemanningsleden om zijn gekomen. Onder hen drie Canadese airmen, Ronald Peel uit Brantford (Ont.), Alan Dick Foote uit Montreal (Que.) en Jack Paton Young uit North Vancouver (Brit. Col). Alle omgekomen geallieerden liggen begraven op de algemene begraafplaats van Vorden. Met u zullen wij straks hun laatste rustplaats bezoeken.

Freerk Boekelo, 2 mei 2025